"มะเร็งลำไส้ใหญ่" ภัยเงียบที่ป้องกันได้ ด้วยการส่องกล้องระบบทางเดินอาหาร
″มะเร็งลำไส้ใหญ่″ เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้ประชากรทั่วโลกเสียชีวิต จากข้อมูลของ องค์การอนามัยโลก (WHO) พบว่า มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักเป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยและมีอัตราการเสียชีวิตสูง หากไม่ได้รับการตรวจพบและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ข้อมูลสถิติด้านสาธารณสุขของประเทศไทยยังพบว่า มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นมะเร็งที่พบบ่อยในทั้งเพศชายและเพศหญิง โดยมักตรวจพบในระยะที่โรคลุกลามแล้ว เนื่องจากในระยะแรกมักไม่แสดงอาการชัดเจน ส่งผลให้โอกาสในการรักษาให้หายขาดลดลง มะเร็งลำไส้ใหญ่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ในเยื่อบุลำไส้ใหญ่ ที่มีการแบ่งตัวผิดปกติและควบคุมไม่ได้ กระบวนการนี้อาจใช้เวลานานหลายปี โดยในระยะแรกอาจเริ่มจาก ติ่งเนื้อลำไส้ใหญ่ ซึ่งเป็นเนื้อที่ไม่ใช่มะเร็ง แต่หากไม่ได้รับการตัดออก ติ่งเนื้อบางชนิดสามารถพัฒนาไปเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ในอนาคต
ปัจจัยเสี่ยง‥??
- อายุ 50 ปีขึ้นไป แม้ในปัจจุบันจะพบโรคนี้ในคนอายุน้อยมากขึ้น
- มีประวัติมะเร็งกระเพาะอาหารและลำไส้ใหญ่ หรือติ่งเนื้อลำไส้ใหญ่ ซึ่งปกติจะพบที่ผนังลำไส้ใหญ่และไม่ใช่เนื้อร้าย แต่หากเวลาผ่านไป ติ่งเนื้อบางชนิดอาจกลายเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้
- มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ โดยเฉพาะครอบครัวที่มีสมาชิกเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ก่อนอายุ 50 ปี
- ขาดการออกกำลังกาย มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน
- สูบบุหรี่ หรือมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาว
สัญญาณเตือน‥มะเร็งลำไส้ใหญ่ที่ไม่ควรมองข้าม
- ปวดท้อง ท้องอืด แน่นท้องเรื้อรัง
- ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด หรือมีมูกปน
- ลักษณะอุจจาระเปลี่ยนไป เช่น ลำเล็กลง หรือถ่ายเป็นเม็ด
- ท้องเสียสลับท้องผูกบ่อยครั้ง
- เบื่ออาหาร น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หรือมีภาวะซีด
การตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่
แนะนำให้เริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ตั้งแต่อายุ 45 ปี ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง แม้จะไม่มีอาการผิดปกติก็ตาม เนื่องจากสามารถช่วยตรวจพบความผิดปกติในระยะเริ่มต้น และป้องกันการเกิดมะเร็งได้ โดยวิธีการตรวจประเมินเบื้องต้นทำได้ดังนี้
- การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) เป็นวิธีมาตรฐานสากลที่มีประสิทธิภาพสูง สามารถตรวจดูผนังลำไส้ใหญ่ได้ตลอดทั้งลำไส้ และสามารถตัดติ่งเนื้อหรือเก็บชิ้นเนื้อเพื่อตรวจทางพยาธิวิทยาได้ในคราวเดียว
- การตรวจหาเลือดในอุจจาระ (Fecal Immunochemical Test : FIT) สามารถตรวจได้ว่ามี เลือดออกในทางเดินอาหารหรือไม่ การตรวจด้วยวิธีนี้เป็นประจำทุกปีจะช่วยลดการเสียชีวิตจากมะเร็งลำไส้ใหญ่ ในกรณีที่ตรวจพบความผิดปกติ แนะนำให้ส่องกล้องลำไส้ใหญ่เป็นต่อไป
- การเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (Computed Tomography Scan หรือ CT scan) สามารถใช้ในการตรวจสอบตำแหน่งของติ่งเนื้อ ความผิดปกติในช่องท้องอื่นๆ และการกระจายไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายได้ ซึ่งในกรณีพบความผิดปกติในลำไส้ แนะนำให้ส่องกล้องลำไส้ใหญ่ต่อไป
ปัจจุบันมีหลากหลายวิธีในการตรวจคัดกรองซึ่งขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของโรค ดังนั้น การป้องกันที่ดีที่สุด คือ การตรวจพบให้เร็วที่สุด เพราะมะเร็งลำไส้ใหญ่สามารถป้องกันและรักษาให้หายขาดได้ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยเฉพาะในระยะที่ยังเป็นเพียงติ่งเนื้อหรือมะเร็งระยะต้น ซึ่งประมาณ 80% ของผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ใหม่ ไม่ใช่ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง ถึงแม้ว่ามะเร็งจะเป็นโรคที่น่ากลัว แต่หากรู้ก่อน รักษาตั้งแต่ต้น ก็มีโอกาสหายขาดได้เช่นกัน
โรงพยาบาลพิษณุเวช พิจิตร ให้บริการตรวจคัดกรองและดูแลผู้ป่วยโรคทางเดินอาหารด้วยทีมแพทย์ผู้ชำนาญการและเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้ประชาชนในจังหวัดพิจิตรและพื้นที่ใกล้เคียง สามารถเข้าถึงการตรวจรักษาได้อย่างปลอดภัยและมั่นใจเพราะการดูแลสุขภาพลำไส้วันนี้ คือการป้องกันโรคร้ายในวันข้างหน้า